Naar een beroepsprofiel voor sociotherapie
N. van Tol en A. Meijer
deel 1

Wie een beroep in de hulpverlening uitoefent, in dit geval sociotherapie, heeft voor de ontwikkeling van dat beroep een specifieke theoretische fundering en hieraan gerelateerde beroepsethiek nodig. Een specifiek theoretische fundering voor sociotherapie houdt in dat sociotherapeuten bekend zijn met voor hun werk toepasbare theorieën. Theoretische noties die gedrag van mensen verhelderen en helpen verklaren vanuit de wisselwerking van het individu met zijn omgeving.

De voor sociotherapie toepasbare theorieën en uitgangspunten zijn nodig om vervolgens per werksetting vorm te kunnen geven aan de hulpverlening. In de praktijk kan dan blijken welke elementen van bepaalde theoretische opvattingen goed te gebruiken zijn en welke elementen zich voor een bepaalde doelgroep in een bepaalde context minder lenen.

Per werksetting kunnen op grond van de algemeen toepasbare theorieën specifieke werk-methoden worden ontwikkeld met betrekking tot:

• sociotherapeutische interpretaties met betrekking tot het ontstaan en de inhoud van de hulpvraag van de cliënt
• het sociotherapeutisch hulpaanbod temidden van andere beroepsgroepen in een bepaalde hulpverleningsinstelling. Een aanbod dat aansluit bij de sociotherapeutische visie op de hulpvraag van de cliënt.

In dit artikel gaat het vooral over de voor sociotherapie toepasbare algemene, ook wel genoemd generieke, theorieën en uitgangspunten.
Zonder een theoretische fundering en een ethische verantwoording vervat in respectievelijk een beroepsprofiel en een beroepscode is een systematische methodiekontwikkeling per werksetting niet mogelijk. De verantwoording van beroepsgedrag is bij het ontbreken van bovenstaande alleen mogelijk op basis van toevallige en niet (door anderen) toetsbare criteria.

Met deze gedachtengang als uitgangspunt nemen we dan ook stelling tegen de nog vaak gehoorde opvatting dat het bedrijven van sociotherapie slechts de kunst van het zo gewoon mogelijk doen is en dat deze 'kunst' dus door velen -die ook zo gewoon mogelijk doen- bedreven kan worden.

Uitgangspunt voor sociotherapie is dan wel het herstel van het gewone leven van de cliënten maar dit vereist een gepaste attitude, een goede opleiding en tal van vaardigheden die gevormd worden door voortdurende (bij)scholing en uitwisseling van ervaringen.

Het 'gewone' leven van de cliënt is natuurlijk subjectief, zowel voor de cliënt als voor de hulpverlener. De aanduiding 'het gewone leven' wordt in hoge mate bepaald door sociale en culturele omstandigheden in de samenleving en de vele daarin te onderscheiden groepen met hun opvattingen. De sociotherapeut probeert niet slechts uit te gaan van wat in zijn milieu, subgroep etc. gewoon of normaal is, wat gewenst gedrag is, maar houdt voortdurend rekening met en speelt in op, wat wij zouden willen noemen, het verhaal van de cliënt.

Het gaat er de sociotherapeut om hoe de cliënt zijn mogelijkheden en beperkingen (in handelen en beleving) en omstandigheden zelf ervaart en inschat en waarin de cliënt zelf verandering wil aanbrengen. In gesprek, zo u wilt onderhandeling, met de cliënt bespreekt de sociotherapeut wat volgens de cliënt de huidige en de gewenste situatie is en hoe hieraan binnen de instelling met de sociotherapie kan worden gewerkt. Dit gebeurt met stapjes vooruit en waarnodig weer stapjes terug gericht op concreet voor de cliënt haalbare doelen.

Zowel bij de concretisering van de doelstellingen van de cliënt als bij het gezamenlijk hieraan werken is het slechts zo gewoon mogelijk doen door de sociotherapeut voor een gewenst begeleidings- of behandelingsresultaat absoluut onvoldoende.

1 * |  2 |  3 |  4 |  5 |  6 |  7 |  8 |  9 |  10 |  11 |  12 |  13
Kopieer de tekst van dit artikel