Naar een beroepsprofiel voor sociotherapie
N. van Tol en A. Meijer
deel 11

Beroepsethiek, de beroepscode

Er wordt in de beroepscode sociotherapie vanuit gegaan dat de sociotherapeut lid is van een team sociotherapeuten en een behandelteam. Een behandelteam dat multidisciplinair is samengesteld.

De code is opgebouwd rond vier beginselen

1. Algemene uitgangspunten
2. De sociotherapeut in relatie tot de cliënt.
3. De sociotherapeut in relatie tot collega's en andere leden van het behandelteam.
4. De sociotherapeut in relatie tot de beroepsgroep.

De code kent 40 artikelen en hiervan bespreken we er 16:

Onder de algemene uitgangspunten vinden we:

1.1.2 De sociotherapeut is persoonlijk verantwoordelijk voor de wijze waarop hij zijn professionele taken uitvoert.

Dit onderstreept het belang van het hebben van een eigen verhaal, een eigen praktijk-theorie. Binnen sociotherapie als basis verlaten we de verlengde-arm constructie en werken toe naar een eigen professionele verantwoordelijkheid.

1.1.4 De sociotherapeut is zich bewust van -en houdt rekening met de grenzen van het eigen vakgebied.

Met betrekking tot de grenzen van het eigen vakgebied zal het een ieder duidelijk zijn dat ook dit artikel essentieel is wil er sprake zijn van een eigen beroepsidentiteit.

1.2.1 De sociotherapeut is als lid van een behandelteam medeverantwoordelijk voor het geheel van sociotherapeutisch· behandelingsaktiviteiten.

Deze medeverantwoordelijkheid veronderstelt dat sociotherapeuten werken vanuit een door iedere sociotherapeut bekend en begrepen theoretisch kader waaraan het sociotherapeutische handelen gekoppeld is. Bij de sociotherapeut in relatie tot de cliënt vinden we:

2.1.1 De sociotherapeut stimuleert de cliënt tot bewustwording van eigen mogelijkheden en tot het nemen van eigen verantwoordelijkheid.

2.1.2 De sociotherapeut stimuleert de cliënt aktief deel te nemen aan zijn behandeling.

2.1.3 De relatie die de sociotherapeut aangaat met de cliënt heeft als doel dat de cliënten leren van elkaar, van de sociotherapeuten en van de andere leden van het behandelteam teneinde zelf (levens)problemen te kunnen oplossen.

We zien bij deze drie artikelen dat de nadruk gelegd wordt op het gebruik maken van de mogelijkheden van de cliënt zelf. De deskundigheid van de sociotherapeut veronderstelt dus niet dat deze hiermee de problemen van anderen oplost maar dat hij ertoe bijdraagt dat de deelnemers aan de samenlevingsvorm hun moeilijkheden samen leren oplossen. Het gaat de sociotherapeut dus niet om de oplossing maar om de wijze waarop cliënten zelf zoeken naar mogelijke oplossingen. De sociotherapeut creëert als gezegd de condities waarin dit zo maximaal mogelijk kan plaatsvinden.

2.1.4 De sociotherapeut intervenieert wanneer een cliënt in een positie is gekomen, in de (leef-)groep, die zijn ontwikkeling schaadt.

Deze omschrijving van de positie van de sociotherapeut maakt duidelijk dat hij deelnemer is aan het groepsproces en tevens overzicht houdt over het milieu en in hoeverre de interacties in het milieu ertoe bijdragen dat ieder lid zich zo goed mogelijk kan ontwikkelen.

2.1.5 De sociotherapeut houdt overzicht over het totaal van sociotherapeutische behandelingsaktiviteiten en zorgt ervoor dat deze een samenhangend geheel vormt en geen tegenstrijdige eisen aan de cliënten stelt.

Bij dit artikel zien we terugkomen dat de sociotherapeut, als een architect, overzicht houdt over alle bouwstenen, alle middelen die worden gebruikt om de cliënt te stimuleren tot ander gedrag in een therapeutisch milieu.

2.3.2 De sociotherapeut houdt tegenover derden geheim wat hij bij de uitoefening van zijn beroep te weten is gekomen. Tegenover de leden van het behandelteam waarvan hij deel uitmaakt houdt hij geen informatie achter. De sociotherapeut zorgt ervoor dat de cliënt dit weet.

Dit is een essentieel verschil met wat we vinden in de beroepscodes van andere beroepsgroepen die werkzaam zijn in de hulpverlening. De relatie die de cliënt met de sociotherapeut heeft is nooit exclusief in de zin dat de informatie, de communicatie stokt in de dyade, het tweegesprek. Dit stelt hoge eisen aan de samenwerking van de stafleden en de verslaglegging.

2.4.1 De sociotherapeut verzamelt niet meer gegevens dan nodig voor de uitoefening van zijn beroep en ziet toe op een voor deze gegevens verantwoord dossierbeleid, dat voldoet aan de geldende wet- en regelgeving.

Hierin zien we terug dat de sociotherapeut gegevens verzamelt voor de uitoefening van het eigen beroep. Zoals eerder besproken is het dan ook verstandig die gegevens zo te verzamelen dat een overzicht ontstaat van de hulpvragen van de cliënt en de cliëntengroep (en daaruit is een vraagstellingtype te distilleren) de interventies van de sociotherapeuten en de geboekte resultaten. Hierbij gaat de sociotherapeut steeds uit van het vraagstellingstype van de cliënt.

Bij de sociotherapeut in relatie tot collega's en andere leden van het behandelteam treffen we onder andere aan:

3.1.4 De sociotherapeut die bij een collega gedrag opmerkt dat een cliënt zou kunnen schaden, neemt maatregelen ter bescherming van de cliënt.

3.1.5 De sociotherapeut die meent dat een collega zich niet conform de beroepscode gedraagt, spreekt hem hierop aan.

3.1.6 De sociotherapeut steunt collega's wanneer zij in moeilijkheden zijn geraakt doordat zij zich overeenkomstig de beroepscode hebben gedragen.

3.1.7 De sociotherapeut die op principiële gronden geen medewerking kan verlenen aan een bepaald onderdeel van de behandeling treedt in overleg met collega's.

3.2.5 De sociotherapeut die bij een lid van het behandelteam gedrag opmerkt dat een cliënt zou kunnen schaden, neemt maatregelen ter bescherming van de cliënt.

Deze artikelen noemen we omdat deze een aantal ethische waarden vertegenwoordigen waaraan het in de praktijk nogal eens ontbreekt.

Tot slot, de sociotherapeut in relatie tot de beroepsgroep.

4.1 De sociotherapeut ondersteunt de aktiviteiten die voorwaarden scheppen voor verbeteringen van de beroepsuitoefening.

En zo keren we terug naar de doelstelling van de Vereniging ter Bevordering Sociotherapie, geformuleerd in 1985 als: het bevorderen van de kwaliteit van de theorieën en de praktijk van de sociotherapie als gedifferentieerde vorm van hulpverlening, We kunnen stellen dat deze nog zeer actueel is en wensen het bestuur en de leden van de Vereniging bij dit proces naar verdere kwaliteitsverbetering in casu professionalisering veel succes toe.

1 |  2 |  3 |  4 |  5 |  6 |  7 |  8 |  9 |  10 |  11 * |  12 |  13
Kopieer de tekst van dit artikel