Naar een beroepsprofiel voor sociotherapie
N. van Tol en A. Meijer
deel 2

Wij gaan er van uit dat de waarnemingen, de interpretaties van de werkelijkheid en het hieraan gerelateerde handelen van de werker, -de sociotherapeut-met name gestuurd worden door de voorhanden zijnde theorieën. Aan de volgens ons bruikbare theorieën wordt in dit artikel aandacht besteed.

Het is onze ervaring, werkend in de praktijk van de hulpverlening en het onderwijs aan sociotherapeuten, verpleegkundigen en groepsleiders, dat juist op het gebied van kennis en het hanteren hiervan deze werkers aangeven een tekort te ervaren.

De sociotherapeut zal moeten beschikken over voldoende adequate theorie en mede hieraan gekoppelde vaardigheden en houding om te komen tot systematisch en procesmatig (= methodisch) handelen. Naar de praktijk gekeken, met de vele verschillende doelgroepen en behandelingen, betekent dit veelal dat specifieke kennis en vaardigheden na het volgen van een beroepsopleiding in de hulpverlening nog verworven of aangevuld moeten worden.

In veel beroepsopleidingen, zoals de verpleegkunde opleidingen en de sociaal (ped)agogische opleidingen, wordt onvoldoende aandacht besteed aan het vakgebied van de sociotherapeut. In de praktijk blijken veel sociotherapeuten onvoldoende te beschikken over elementaire kennis van groepsdynamica. Tevens verdient het aanbeveling dat sociotherapeuten kennis hebben van de sociale psychologie. Ook in dat licht bezien is de doelstelling van de Vereniging ter Bevordering Sociotherapie nog zeer actueel:

het bevorderen van de kwaliteit van de theorieën en de praktijk van de sociotherapie als gedifferentieerde vorm van hulpverlening.

In de praktijk van de sociotherapie blijkt dat veel sociotherapeuten vaak slechts in geringe mate beschikken over een eigen werktheoretisch kader. Een kader waarin duidelijk wordt welke doelen worden nagestreefd, welke middelen worden gehanteerd en welke samenhang hiertussen bestaat. Een kader dat wel 'past' bij de andere binnen die behandelcontext opererende beroepsgroepen maar een onmisbare, eigen plaats inneemt.

Het onvoldoende gebruik maken van zelf ontwikkelde werkmethoden heeft tot gevolg dat de werkers zich oriënteren op het hen omringend kader van andere professionals zoals psychologen, psychiaters en psychotherapeuten. Het verder ontwikkelen van een eigen beroep en beroepsidentiteit blijft dan achterwege hetgeen leidt tot sub-optimalisatie van een team sociotherapeuten. Dit wil zeggen, er komt dan minder uit dan men op grond van de aanwezige kwaliteiten en ervaringsdeskundigheden mag verwachten.

Binnen de Vereniging ter Bevordering Sociotherapie is de afgelopen negen jaar een duidelijke opvatting gegroeid over het vakgebied en vooral de theorieën en methoden waarvan sociotherapie zich kan bedienen. Gelet op de voorhanden zijnde theorie alsmede de recente literatuur die vanuit agogische en sociaal-psychologische hoek beschikbaar is gekomen kunnen we thans gaan denken over concretisering en beschrijving van de werktheorieën en methoden.

De waarde van de voor sociotherapie toepasbare theoretische uitgangspunten kunnen gerelateerd worden aan de 'vragen' van de doelgroep, de doelstelling van de hulpverlening en de setting waarin ook andere behandelaren vanuit diverse theoretische invalshoeken opereren waardoor specifieke werktheorieën worden ontwikkeld.

Gelet op de praktijk zien we dat in de intramurale settings in de GGZ op verschillende wijzen vorm wordt gegeven aan sociotherapie. Het lijkt er op dat er net zoveel varianten van sociotherapie als klinieken zijn waarbij iedere zichzelf respecterende instelling wel "iets" doet aan sociotherapie.

1 |  2 * |  3 |  4 |  5 |  6 |  7 |  8 |  9 |  10 |  11 |  12 |  13
Kopieer de tekst van dit artikel