Naar een beroepsprofiel voor sociotherapie
N. van Tol en A. Meijer
deel 7

Tegengestelde eisen worden vaak aan de cliënt gesteld wanneer de diverse therapeuten waarmee de cliënt te maken heeft vanuit verschillende concepten handelen, verschillende uitgangspunten hanteren. De ene therapeut vraagt de cliënt zich voornamelijk met onbewuste gevoelens bezig te houden die hun oorsprong vinden in het verleden, terwijl een andere therapeut zich voornamelijk richt op de nabije toekomst en hoe daaraan het best vorm kan woden gegeven.

De cliënt wordt dan heen en weer geslingerd tussen loyaliteit aan de therapeuten, tussen het niet kunnen voldoen aan de eisen en verzucht dat hij 'gek wordt van de therapie'. Vaak zien we dat de cliënt dan probeert te voldoen aan de eisen die meest 'machtige' therapeut stelt. 'Machtig' binnen de (sociale) stratificatie van het klinisch systeem. Hetgeen meestal leidt tot divergentie binnen het behandelteam.

Met sociale stratificatie bedoelen we de machtsverdeling binnen een sociaalsysteem. Dan spelen vragen als "richt de cliënt zich teveel op therapeut X, welke therapievorm/therapeut is de beste, wat is de plaats van therapie Y binnen onze kliniek enz., leidt het team aan projectieve identificaties, is het een splittende cliënt". Wij noemen dit "verwaarlozing door tegenstrijdigheden".
De generieke uitgangspunten voor de sociotherapie zijn, gelet op bovenstaande, een samenvoeging van en afstemming tussen elementen uit diverse theorieën.

De aan te wenden therapeutische middelen en de wijze waarop deze worden toegepast moeten uiteraard in het verlengde liggen van de gekozen constellatie. Sociotherapie, als basis voor een klinische behandeling, zal haar generieke uitgangspunten en theoretische opvattingen moeten vertalen, vorm moeten geven in relatie tot doelgroep en doelstelling. Alle sociotherapeuten zullen vervolgens hun handelen moeten kunnen relateren aan de aldus gevormde werktheorie en werkmethoden.

Huisregels en de toepassing, de keuze voor bijeenkomsten met de gehele leefgroep en hiervan afgeleide groepen, de inbreng en houding van de sociotherapeuten, de feitelijke inzetbaarheid van sociotherapeuten gedurende 24 uur, maar ook de aanwezigheid van een automatisch koffiezetapparaat, TV, krant etc. of de bemoeienis van de huishoudelijke dienst, kortom alles wat zich afspeelt moet gerelateerd kunnen worden aan en benut kunnen worden voor de behandeling en begeleiding van de cliënt.

Deze afwegingen moeten worden gemaakt voor elke (doel)groep en hieraan verbonden hulpverleningsdoelstellingen. Hierbij is geregelde evaluatie van aannames en handelingen nodig om de werktheorie te kunnen bijstellen en verbeteren.

We staan dus voor de opgave de werktheorieëën en methoden voor het beïnvloeden van een (tijdelijk) samenlevingsverband verder te ontwikkelen. Een samenlevingsverband waar veel cliënten tegen hun wil of bij gebrek aan beter in terecht komen. Een samenlevingsverband voor cliënten die als gezegd vaak weinig adequate psychosociale vaardigheden bezitten.

De sociotherapeut zal zich dan ook voornamelijk richten op het vergroten van de psychosociale vaardigheden van de cliënt en wat er binnen het klinisch milieu voor nodig is dit te bereiken.

Naast het primaire antwoord voor alle cliënten (theorie, vormgeving en invulling) zal van iedere cliënt een inschatting gemaakt moeten worden hoe betreffende cliënt van het aanbod zo optimaal mogelijk gebruik kan maken. Welke handelingen sociotherapeuten binnen het tweede en derde nivo met betrekking tot de specifieke problemen van de cliënt moet verrichten. Bijvoorbeeld speciaal aandacht hebben voor het zich onmogelijk maken, zich terugtrekken, agressie laten oplopen tot onhanteerbare afmetingen, alcoholgebruik etc.

Na het in behandeling nemen (de opname) van de cliënt, zal de sociotherapie zelf moeten inventariseren welke klachten/problemen/hulpvragen (mogelijkheden en beperkingen) de cliënt in het dagelijks leven en in de omgang met anderen ervaart. Ook dit dient op een systematische wijze te geschieden. Zo levert de sociotherapie haar eigen bijdrage aan het behandelingsplan.

Als gezegd zal de sociotherapie na inventarisatie van de vraagstukken van de cliënt eigen handelen moeten ontwikkelen. De interventies van de sociotherapeuten zullen zo gericht moeten zijn dat de cliënt op andere wijze leert omgaan met tal van situaties die de klachten/hulpvragen/problemen in stand houden of genereren. Interventies die erop gericht zijn de mogelijkheden van de cliënten te vergroten.

1 |  2 |  3 |  4 |  5 |  6 |  7 * |  8 |  9 |  10 |  11 |  12 |  13
Kopieer de tekst van dit artikel