Beroepsprofiel voor Sociotherapeuten

• definitie van sociotherapie
• algemene uitgangspunten van de sociotherapie
• theoretische invalshoeken voor de sociotherapie
• ordening van sociotherapeutische interventies 
  • de eerstegraadsstrategie 
  • de tweedegraadstrategie
  • de derdegraadstrategie
• taakgebieden
• het sociotherapeutisch gehalte van de hulpverlening
• beroepscode voor sociotherapeuten
• inhoudsopgave 'Beroepsprofiel voor Sociotherapeuten'
• doelstellingen en adressen van relevante organisaties
• literatuur verwijzingen

Ordening van sociotherapeutische interventies

De Commissie Sociotherapie schreef een gedegen rapport over sociotherapie (1981)waarbij ze zich met name liet inspireren door gezichtspunten uit het agogisch groepswerk (Stemerding 1975) en de residentiële orthopedagogiek zoals geformuleerd door Kok (1973). De gezichtspunten van Kok, hoewel oorspronkelijk ontwikkeld voor de orthopedagogiek, zijn goed bruikbaar binnen de sociotherapie.
Kok ordent het klinische milieu door hierin drie strategieën te onderscheiden. Strategieën die in de praktijk de hulpverlerners houvast geven bij het plaatsen van hun interventies.
Iedere strategie is als het ware een systeem van interventies. De drie strategieën kunnen in het klinisch milieu niet zonder elkaar bestaan en mogen niet strijdig zijn.

Kok onderscheidt de volgende strategieën:

1. de eerstegraadsstrategie: het scheppen en in stand houden van (voorwaarden voor) een leefmilieu (statisch en dynamisch) waarin cliënten zich kunnen handhaven en/of ontwikkelen.
    
2. de tweedegraadsstrategie: het methodisch groepswerk.
    
3. de derdegraadsstrategie: het per cliënt gericht bijkleuren/inpassen van de eerste- en tweedegraadsstrategie.

Deze ordening is geschikt om een leefmilieu vorm te geven en te beschrijven. Wenselijke veranderingen binnen het leefmilieu worden in een dergelijke beschrijving goed zichtbaar.

De eerstegraadsstrategie

Hierin worden het statisch en dynamisch milieu onderscheiden. Het statisch milieu verwijst naar zaken als het gebouw, architectuur, inrichting en aankleding.
Geschiktheid van het gebouw (ruimten, indeling etc.), de inrichting van het gebouw (meubilair, stoffering, voorzieningen etc.) en de mogelijkheid zelf het inzetten van midDelen te bepalen (onderhoud, huishouding, voeding etc.) hebben een niet te onderschatten betekenis voor het welbevinden en de ontwikkelingskansen van de cliënt. Zeggenschap hierover door cliënten en sociotherapeuten is noodzakelijk. Daarbij kan worden gedacht aan deelname in bouw- en inrichtingscommissies en het zelf beheren van het "inventaris- en onderhoudsbudget".
De dynamiek van het milieu wordt bepaald door het contact en de interactie tussen de leefgroepsleden en de stafleden onderling en de uitwisseling tussen deze twee.
Het op gemeenschapsniveau uitwisselen van normen en waarden, danwel mogelijkheden en beperkingen van cliënten en stafleden bespreken, is binnen een sociotherapeutisch milieu erg belangrijk.
De uitwisseling van informatie, het inzicht verkrijgen in de omgang met zichzelf en anderen kan bij de cliënten leiden tot het ontwikkelen van (nieuwe) psychosociale vaardigheden.

De eerstegraadstrategie is het primaire antwoord op de gedeelde hulpvragen van de cliëntengroep. Dit houdt in dat de hulpvragen van cliënten niet zo verschillend mogen zijn dat een totaal ander (dynamisch en statisch) milieu nodig is om die hulpvragen effectief te kunnen beantwoorden.

Alle informatie die voor de hulpverlening van de cliënten van belang is, wordt besproken binnen de eerstegraadsstrategie. Dus ook de informatie die de sociotherapeuten vergaren vanuit de tweede- en derdegraadsstrategieën wordt tijdens besprekingen teruggekoppeld. Er wordt aandacht besteed aan de mogelijke betekenis van deze informatie voor de hulpverlening aan de cliënt en met name voor de eerstegraadsstrategie-interventies.
Deze vorm van afstemming is nodig om te voorkomen dat er tegenstrijdigheden in de hulpverlening ontstaan. Sociotherapeuten hebben, als informatiedragers van de eerstegraadsstrategie, bij de afstemming een belangrijke inbreng.

Wanneer het de sociotherapeuten niet lukt binnen een klinisch systeem het "samenwonen", "samenwerken" en "samen vrije tijd besteden" op een voor de cliënt zinnige wijze vorm te geven dan heeft klinische opname vrijwel altijd kwalijke gevolgen voor de cliënt en hebben allerlei specifieke therapieën ook weinig zin en rendement.

Index 
Kopieer deze tekst